Staat faalangst jouw loopbaan in de weg

angstige vrouwDebora vertelt in een coachingsgesprek dat zij over drie weken een beoordelingsgesprek heeft met haar leidinggevende en dat zij enorm tegen dit gesprek op ziet. Zij slaapt slecht, piekert over wat er allemaal gezegd zou kunnen gaan worden, ze heeft last van hoofdpijn en voelt zich constant gejaagd en onrustig.

Hoe komt het dat een beoordelingssituatie voor Debora zo bedreigend is dat zij weken voor het gesprek al zenuwachtig en gestresst is? In onze westerse maatschappij leeft het idee dat onze ‘waarde’ afhangt van wat we presteren. Op het moment dat je niet voldoende presteert, dan faal je, je gaat af, het wordt gezien als gezichtsverlies. Falen is in onze huidige maatschappij ‘not done’, geen optie. Gek eigenlijk, want ik heb nog nooit iemand ontmoet die nooit faalt en 100% perfect is, jij wel? Eigenlijk lijden we dus met z’n allen aan gezichtsverlies :-)

Maar niet alleen de huidige maatschappij die falen als gezichtsverlies beschouwt, werkt faalangst in de hand. Als je moet presteren weet je van te voren niet hoe het af gaat lopen of je het ‘goed’ zal doen. Je bent onzeker over de afloop van die prestatie en die onzekerheid is voor veel mensen ondraaglijk. Je weet misschien wel dat je iets kunt, maar je moet het nu laten zien. Veel oefenen, hard werken kan die onzekerheid over je prestatie deels verminderen, maar je hebt nooit alles in de hand.

DE FAALANGSTPARADOX

Als ik Debora na haar beoordelingsgesprek weer spreek, geeft ze aan dat ze geluk heeft gehad, “de volgende keer is het nog maar de vraag of ik weer zo positief beoordeeld wordt”, zegt ze. Debora schrijft hiermee haar succes toe aan iets buiten zichzelf, ze heeft geluk gehad, ze vindt dat ze daar zelf weinig aan bij heeft gedragen. Wat nu als Debora haar beoordeling minder positief was geweest? Had ze het dan ook geweten aan pech, het slechte humeur van haar leidinggevende, kortom iets buiten haar invloed-sfeer? Waarschijnlijk niet, als je last hebt van faalangst dan ben je op het moment dat iets minder goed uitpakt geneigd jezelf daarvan de schuld te geven. Je zegt tegen jezelf: “zie je wel dat ik het niet kan”. De mislukking wordt toegeschreven aan je eigen ontoereikendheid.
Dat is merkwaardig, hè? Wanneer je last hebt van faalangst, ben je geneigd om succes toe te schrijven aan dingen die buiten jezelf liggen, toeval of geluk, zaken waar je weinig invloed op hebt. Een mislukking schrijf je echter toe aan iets binnen jezelf, aan je eigen onkunde, maar op zo’n manier dat je ook daarop bijna geen invloed hebt: “Ik ben nu eenmaal dom”.

GEDACHTEN VEROORZAKEN FAALANGST

De meeste beoordelingssituaties gaan gepaard met enige spanning, maar niet iedereen heeft hier even veel last van. De ene persoon is van nature gevoeliger voor faalangst dan een ander, maar los daarvan spelen vooral de gedachten en de invloed die ze op ons gedrag hebben een grote rol in het al dan niet ervaren van faalangst. Het zijn vooral de gedachten die een vorm van moeten inhouden die tot een starre houding ten opzichte van een te leveren prestatie leiden en daardoor voor stress en faalangst zorgen.

HOE ABSOLUUT ZIJN DE DINGEN DIE JE VAN JEZELF MOET

Neem de tijd om na te gaan wat je van jezelf allemaal moet doen of niet mag doen en schrijf dat op. Bijvoorbeeld: “Ik moet altijd mijn best doen”. “Ik mag geen fouten maken’’. Ik moet een goede indruk maken”.
Heb je alles wat je van jezelf moet of niet mag opgeschreven? Is alles wat je hebt opgeschreven een absolute noodzaak? Sommige dingen zullen misschien belangrijk zijn, maar is het absoluut noodzakelijk zoals dingen die volgens natuurwetten niet anders kunnen zijn? Zoals bijvoorbeeld de wet van de zwaartekracht.
Onder welke dingen die je hebt opgeschreven kun je echt niet uitkomen en waar heb je het eigenlijk over normen?

NORMEN

Soms zeg je ‘ik moet’ terwijl je het eigenlijk over een norm hebt, bijvoorbeeld: “ik moet altijd mijn best doen”. Zo’n norm is een belangrijke richtlijn in je leven en daar is niets mis mee, maar het zijn geen dingen die absoluut moeten. Er zijn immers mensen die zich van die normen weinig of niets aantrekken. Zodra je echter van je normen een natuurwet maakt, een absolute eis, dan gaat het mis en verkramp je. Door er zo’n strenge eis van te maken, creëer je emoties die je in de weg gaan zitten, zoals faalangst en stress.

MOETEN ALS VOORWAARDE VOOR IETS ANDERS

Je kunt ook iets van jezelf moeten als voorwaarde voor iets anders: “Ik moet dit examen halen, omdat dat nodig is voor de functie waar ik naar streef”. Dit is iets dat je van jezelf moet, als voorwaarde om iets anders te bereiken. Wat je er eigenlijk mee bedoelt, is dat je heel graag dat examen wilt halen, omdat het zo belangrijk voor je is. Dit soort gedachten of wensen kunnen gemakkelijk absoluut worden waardoor je verkrampt. Door van jezelf te eisen dat je een examen moet halen, verander je niets aan je kans van slagen. Het is geen magische bezweringsformule waarmee je de examenuitslag in de hand hebt, je creëert er echter wel een starre houding mee. De werkelijkheid voegt zich nu eenmaal niet naar jouw eisen.

VECHTEN TEGEN FAALANGST VERLIES JE

Zolang je vecht tegen je faalangst door te denken: die faalangst moet nu weg, is er geen ruimte om stil te staan bij wat erin je omgaat en hoe dat anders zou kunnen. Vergelijk het met een grote versperring op de weg, tussen jou en je eindbestemming in. Het heeft weinig zin om te zeggen dat dit obstakel nu weg moet of te doen alsof het niet bestaat. Als je erkent dat het er is en accepteert dat het op jouw pad ligt – accepteren is overigens niet hetzelfde als goedkeuren – pas dan kun je er naar kijken en bedenken wat je er mee wilt gaan doen.
Je leert erkennen en accepteren dat de faalangst die je voelt, er is. Er is geen enkele reden waarom die faalangst nu weg moet, al zijn er vele redenen te bedenken waarom je zou willen dat je ervan af was. Als het er is, dan is het er en de eerste stap om met je faalangst om te kunnen gaan is te accepteren dat het er is.

Worstel jij ook met faalangst en krijg je er maar geen grip op? Het is echt niet nodig om constant tegen dezelfde barrières aan te lopen, maar zelfstandig aan de slag gaan met je faalangst is lastig. Een coachingstraject helpt je met je faalangst om te gaan en het te verminderen. Je hoeft niet alleen uit te zoeken, hoe je je faalangst de baas wordt. Ik help je graag in een coachingstraject op maat. Wil je meer informatie? Neem gerust contact met mij op voor een vrijblijvende, gratis kennismaking.

Ik vind het leuk als je reageert op dit artikel en/of het deelt op Facebook, Twitter of LinkedIn.

Ik wens je een fijne dag!

Hartelijke groeten,

Otteline Asselbergs

Deel dit bericht:FacebookTwitterLinkedInEmail

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>